Chuỗi Cung Ứng Lạnh (Cold Chain Supply Chain) Xu Hướng Phát Triển, Ứng Dụng Lưu Trữ Và Vận Hành

Chuỗi cung ứng lạnh (Cold Chain Supply Chain) là hệ thống logistics được thiết kế để duy trì nhiệt độ kiểm soát liên tục cho hàng hóa từ khâu sản xuất – lưu trữ – vận chuyển – phân phối – tiêu dùng, nhằm đảm bảo chất lượng, độ an toàn và giá trị sản phẩm.

Chuỗi cung ứng lạnh không chỉ là lưu trữ ở nhiệt độ thấp, mà là một hệ sinh thái vận hành phức tạp, đòi hỏi:

Thiết kế lưu trữ tối ưu
Vận hành chuẩn hóa
Ứng dụng công nghệ & tự động hóa
Nhân sự được đào tạo bài bản

Trong bối cảnh thực phẩm – dược phẩm – e-grocery phát triển mạnh, chuỗi cung ứng lạnh hiện đại và tự động hóa sẽ là lợi thế cạnh tranh cốt lõi cho doanh nghiệp logistics và kho bãi

Xu hướng chuỗi cung ứng lạnh hiện nay và tương lai

Phân tích theo lĩnh vực ngành hàng và cấu trúc chuỗi cung ứng lạnh

Ngành thực phẩm tươi sống – đông lạnh

Đây là nhóm có nhu cầu lớn nhất với tỷ lệ thuê lên đến 60% tổng dung tích kho lạnh quốc gia.
Doanh nghiệp cần nhiệt độ ổn định từ -18°C đến -25°C, hệ thống cảm biến nhiệt độ IOT và dịch vụ giám sát 24/7.
Tăng trưởng chủ yếu tại các vùng nông nghiệp trọng điểm và các kho trung tâm logistics DC

Ngành dược phẩm và y tế

Yêu cầu chuẩn lưu trữ nghiêm ngặt, đặc biệt với vaccine, máu, sinh phẩm.
Kho lạnh đạt chuẩn GSP, GDP tại các bệnh viện tuyến trung ương, chuỗi nhà thuốc và viện nghiên cứu.
Công suất lưu trữ có thể nhỏ hoặc tùy đặc thù sản phẩm nhưng nhiệt độ lưu trữ phải đãm bảo 24h

Ngành xuất khẩu nông sản

Các doanh nghiệp xuất khẩu cần kho lưu trữ đệm tạm thời gần cảng biển hoặc trung tâm logistics.
Xu hướng các nhà máy sẻ xây kho lưu trữ tại nơi sản xuất để tối ưu chi phí và quản lý chất lượng cũng như khả năng cung ứng nhanh.

Cấu trúc chuỗi cung ứng lạnh

Chuỗi cung ứng lạnh thường bao gồm 6 mắt xích chính:

Nguồn sản xuất / thu hoạch
Tiền xử lý & làm lạnh sơ cấp (Pre-cooling)
Kho lạnh lưu trữ
Vận chuyển lạnh (Refrigerated Transport)
Trung tâm phân phối lạnh (Cold DC)
Bán lẻ / tiêu dùng cuối

Mỗi mắt xích đều yêu cầu:

Kiểm soát nhiệt độ & độ ẩm
Theo dõi dữ liệu (Temperature Monitoring)
Quy trình vận hành chuẩn (SOP)

Các giải pháp lưu trữ phổ biến

Giải pháp	Ứng dụng
Selective Racking	Kho lạnh truyền thống
Drive-in / Drive-thru	Hàng đồng nhất, FIFO/LIFO
Pallet Shuttle	Kho lạnh mật độ cao
4-Way Shuttle	Kho lạnh tự động quy mô lớn
AS/RS Crane	Kho lạnh cao tầng
Miniload / Bin-to-Person	Kho lạnh picking

Lợi ích của tự động hóa trong kho lạnh

Giảm thời gian con người làm việc trong môi trường lạnh
Ổn định nhiệt độ (ít mở cửa)
Tăng độ chính xác xuất nhập
Giảm chi phí vận hành dài hạn

Nguyên tắc vận hành quan trọng

FIFO / FEFO (đặc biệt với thực phẩm & dược)
Tách luồng inbound – outbound
Kiểm soát chặt thời gian mở cửa kho
Backup điện & hệ thống lạnh

Đối với doanh nghiệp

Đầu tư ban đầu cao (kho, thiết bị, hệ thống lạnh)
Phải có quy trình chuẩn & tuân thủ nghiêm ngặt
Sai sót nhỏ có thể gây thiệt hại lớn

Đối với hệ thống lưu trữ

Vật liệu kệ phù hợp nhiệt độ thấp
Động cơ, cảm biến chịu lạnh
Bảo trì định kỳ nghiêm ngặt

Đối với nhân sự vận hành

Đào tạo kỹ về:
- An toàn lao động trong môi trường lạnh
- SOP xử lý hàng lạnh
- Nhận biết rủi ro nhiệt độ
Giảm phụ thuộc con người bằng tự động hóa
Bố trí ca làm việc phù hợp sức khỏe